TA'LIM TO'G'RISIDA BILIMLARNI QAYTA ISHLASH QOBILIYATINI SHAKLLANTIRISHDA MUQOYASA USULINING AHAMIYATI
Mazkur maqolada ta'lim jarayonida muqoyasa usulining o'rni va ahamiyati ilmiy-pedagogik nuqtai nazardan tahlil etiladi. Muqoyasa usuli bilimlarni qayta ishlash qobiliyatini rivojlantirishda muhim metodologik vosita sifatida ko'rib chiqiladi. Maqolada muqoyasa usulining ta'riflari, uning ta'limiy faoliyatdagi vazifalari va amaliy qo'llanilish shakllari keng yoritilgan. Shuningdek, oliy ta'lim muassasalarida va maktabgacha ta'lim tashkilotlarida muqoyasa usulini qo'llashning samaradorligini oshirish yo'llari taklif etilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, muqoyasa usulidan tizimli foydalanish talabalarda va o'quvchilarda analitik fikrlash, tanqidiy baholash hamda bilimlarni mustaqil sintez qilish ko'nikmalarini sezilarli darajada oshiradi. Bundan tashqari, muqoyasa usulining zamonaviy raqamli ta'lim vositalari bilan integratsiyasi alohida o'rganilgan bo'lib, bu orqali ta'lim samaradorligini yanada kuchaytirish imkoniyatlari ochib berilgan. Pedagogik amaliyotdan olingan misollar va tahlillar orqali muqoyasa usulining ta'lim-tarbiya jarayoniga ijobiy ta'siri empirik ma'lumotlar asosida asoslab berilgan.
muqoyasa usuli, bilimlarni qayta ishlash, analitik fikrlash, pedagogik texnologiya, ta'lim metodologiyasi, kognitiv qobiliyat, tanqidiy fikrlash, oliy ta'lim, maktabgacha ta'lim, zamonaviy pedagogika.
TA'LIM JARAYONIDA IQTIDORLI O'QUVCHILAR BILAN ISHLASHNING PEDAGOGIK VA PSIXOLOGIK AHAMIYATI
Ushbu maqolada zamonaviy ta'lim jarayonida iqtidorli o'quvchilar bilan olib boriladigan ishlarning pedagogik va psixologik jihatlari har tomonlama tahlil qilingan. Maqolada iqtidorlilik tushunchasining nazariy asoslari, iqtidorli bolalarning psixologik xususiyatlari, ularning kognitiv va emotsional rivojlanish o'ziga xosliklari hamda pedagogik jarayonni tashkil etishning ilmiy-metodologik tamoyillari chuqur o'rganilgan. Bundan tashqari, iqtidorli o'quvchilar bilan ishlashning shaxs rivojlanishiga ta'siri, ularning ijtimoiy adaptatsiyasi muammolari, o'qituvchining kasbiy tayyorgarligi talablari va ta'lim-tarbiya jarayonini loyihalashning zamonaviy yondashuvlari batafsil yoritilgan va iqtidorli bolalarning motivatsion xususiyatlari, ularning psixologik ehtiyojlari va bu ehtiyojlarni qondirish yo'llari, shuningdek, oila-maktab hamkorligining ahamiyati asoslab berilgan
iqtidorli o'quvchilar, pedagogik jarayon, psixologik xususiyatlar, shaxs rivojlanishi, kognitiv rivojlanish, emotsional intellekt, motivatsiya, ijtimoiy adaptatsiya, individual yondashuv, pedagogik yordam
СОВРЕМЕННЫЕ НАПРАВЛЕНИЯ ФОРМИРОВАНИЯ ИНТЕРЬЕРОВ ОБЩЕСТВЕННЫХ ЗДАНИЙ НА ОСНОВЕ НАЦИОНАЛЬНЫХ ТРАДИЦИЙ (НА ПРИМЕРЕ АРХИТЕКТУРЫ КАРАКАЛПАКСТАН)
В статье рассматриваются современные тенденции формирования интерьеров общественных зданий на основе национальных традиций на примере архитектурной среды Каракалпакстан. Анализируются особенности интеграции этнокультурных элементов в современные общественные пространства с учетом требований функциональности, устойчивого развития и художественной выразительности.
национальные традиции, общественные интерьеры, региональная идентичность, этнодизайн, архитектура Каракалпакстана, культурное наследие.
INTEGRATION OF AUTHENTIC READING INTO COMPETENCY-BASED LANGUAGE TEACHING: PEDAGOGICAL PERSPECTIVES
Competency-based language teaching (CBLT) has emerged due to the growing demand for meaningful, product-oriented language. Within this framework, authentic reading resources are increasingly recognized as a powerful pedagogical tool for developing functional reading competencies. This article is about the integration of authentic reading into competency-based language teaching based on pedagogical perspectives.
competency-based language teaching, reading competence, authentic reading, authentic materials
A BRIEF ANALYSIS OF PETER NEWMARK’S COMMUNICATIVE TRANSLATION THEORY
Peter Newmark (1916-2011) was one of the representative figures in translation field of the English-speaking countries in the twentieth century. The paper mainly introduces Newmark’s viewpoints on translation theory, especially his basic principles of the Communicative Translation Theory, that is, the principle of receptor-oriented strategies, the principle of equivalence-expected effect as well as the principle of information accuracy. It is based on text type and language function to translate, which makes the translation smoother and clearer to the target language readers. In that case, it can reduce the understanding obstacles of the foreigners.
Receptor-oriented strategies; Equivalence-expected effect; Accuracy; Communicative Translation Theory.
A COMPARATIVE ANALYSIS OF PHRASEOLOGICAL UNITS IN UZBEK AND ENGLISH
This thesis is devoted to the topic “A Comparative Analysis of Phraseological Units in Uzbek and English”, which provides a comparative analysis of the structural, semantic and pragmatic features of phraseological units in Uzbek and English. The main goal of the study is to determine the formation, use and cultural foundations of phraseologisms in languages ​​belonging to two different language families. Uzbek belongs to the Turkic group of languages, and English belongs to the Germanic family of languages, and their grammatical structure and lexical system differ significantly. Nevertheless, phraseological units in both languages ​​reflect the historical experience, mentality and cultural values ​​of the people. Linguistic descriptive and comparative methods were used in the research process. The results obtained showed that phraseological units are an important part of the language system and require special attention in the translation process.
phraseological units, idioms, comparative linguistics, Uzbek language, English language, semantics, cultural linguistics, equivalence, translation
PEDAGOGICAL AND PSYCHOLINGUISTIC DETERMINANTS OF LANGUAGE ASPECT DEVELOPMENT IN PRE-SERVICE FOREIGN LANGUAGE TEACHERS
The modernization of foreign language teacher education requires the integration of linguistic, psychological, and methodological competencies. The development of phonetic, lexical, grammatical, and stylistic aspects in pre-service teachers is not merely a structural linguistic process but a psycholinguistically mediated transformation of declarative knowledge into communicative competence. This study aims to identify the pedagogical and psychological determinants underlying language aspect formation and to substantiate an integrative training model. The research is based on theoretical analysis and structural-functional modeling of psycholinguistic, pedagogical, and methodological literature. The findings demonstrate that semantic network expansion, grammatical automatization, motivational regulation, and communicative contextualization constitute the core mechanisms of language competence development. The study proposes an integrative framework combining communicative methodology, psycholinguistic processing principles, and AI-enhanced learning environments to improve professional teacher preparation.
psycholinguistics, pedagogical psychology, language aspects, grammatical automatization, semantic networks, communicative competence, L2 motivation, teacher education, AI in language learning.
BO‘LAJAK BOSHLANG‘ISH SINF O‘QITUVCHILARINING PEDAGOGIK DASTURIY VOSITALAR YARATISH KONIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING DIDAKTIK IMKONIYATLARI
Maqolada pedagogik dasturiy vositalarni yaratish orqali bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kasbiy ko‘nikmalarini rivojlantirishning didaktik imkoniyatlari o‘rganilgan. Tadqiqotda ta’limni raqamlashtirish sharoitida klassik didaktik tamoyillar va zamonaviy raqamli texnologiyalar o‘rtasidagi uzviylik asoslangan. O‘qituvchilarni tayyorlashning metodologik asosi sifatida kompetensiyaviy yondashuvga alohida e’tibor qaratilgan.
didaktika; raqamli ta’lim; pedagogik dasturiy vositalar; kompetensiyaviy yondashuv; kasbiy kompetensiyalar; AKT kompetensiyasi; o‘qituvchilar malakasini oshirish; raqamli savodxonlik.
KOʻK-YASHIL SUVOʻTLARINING METABOLITLAR ISHLAB CHIQARISHIGA PH NING TAʼSIRI
Suv muhitida oʻsuvchi tuban oʻsimliklar quruqlikda yashovchi oʻsimliklardan juda koʻp jihatlari bilan farqlansa ham, ular ham tashqi muhitning abiotik hamda biotik omillari bilan oʻzaro taʼsirlashadi. Jumladan, harorat, yorugʻlik, havo, zichlik, bosim, ularning yashash muhitini tashkil etib turgan suvning kimyoviy tarkibi, issiqlik oʻtkazuvchanligi, yorugʻlikni yutishi kabi abiotik omillar suvoʻtlarga bevosita taʼsir qiladi. Ushbu koʻrsatib oʻtilgan tashqi muhit omillari turlicha yoki oʻzaro bir yoʻnalishda suv oʻsimliklarining metabolizmiga taʼsir qilishi mumkin. Bunday muhit omillarining qurshovida boʻlgan suvoʻtlarning metabolitik jarayonlari albatta oʻzgaradi. Ularning ishlab chiqaradigan metabolitik mahsulotlari albatta boshqa suvdagi organizmlarning hayotiga ham bevosita yoki bilvosita taʼsir qiladi. Shuning uchun aynan qaysi tashqi muhit omillari koʻproq suvoʻtlarning metabolizm jarayonida ahamiyatga ega ekanligini oʻrganish muhim
metabolit, mikrosistin, klon, karbamin, sianopeptolin, mikrosiklamid, kultivatsiya, shtamm.
KONCHILIK KORXONALARIDA QO’LLANILAYOTGAN KONVEYER ROLIKLARINING ISHDAN CHIQISHINI OLDINI OLISH
Ushbu maqola konchilik sanoatida foydali qazilmalarni tashish jarayonida lenta konveyer transportidan foydalanishning dolzarbligi va ahamiyatini yoritadi. Ochiq konlarda qo‘llaniladigan lenta konveyerlarning konstruktiv xususiyatlari batafsil tahlil qilinadi, shuningdek, turli ortiqcha yuklanishlar, dinamik zarbalar hamda mexanik ta’sirlar sharoitida ishlaydigan konveyer roliklarining mustahkamligi va ishonchliligi ko‘rib chiqiladi. Amaliyotda rolik o‘qlari sinishi yoki podshipniklar tiqilib qolishi natijasida ularning aylanishi to‘xtashi mumkinligi ma’lum. Shu sababli, rolik va podshipniklarga ta’sir etuvchi kuchlarni kamaytirish, eskirgan roliklarni o‘z vaqtida almashtirish hamda podshipniklarni moylash orqali ularning xizmat muddatini uzaytirishga qaratilgan tadqiqotlar olib borildi. Yuklash nuqtasida joylashgan rolik tayanchlariga ta’sir qiluvchi kuchlar aniqlanib, ularning ish sharoitlari baholandi..
lenta, qarshilik kuchi, prujina, baraban, dvigatel
STEAM YONDASHUVI ASOSIDA O‘QUVCHILARDA KELAJAK KASBLARIGA QIZIQISHNI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada STEAM yondashuvi haqida ma’lumotlar keltirilgan. STEAM yondashuvining afzalliklari, undan foydalash va natijalari haqida fikr yuritiladi. Maqolada yangicha taklif berilib, STEAM to‘garaklarini tashkil qilish, o‘quvchilarning qobiliyatlarini shakllantirish hamda kelajak kasblarini egallashlariga yordamchi bo‘lish oliy maqsad qilib begilangan.
STEAM yondashuvi, sun’iy intellekt, robotexnika, STEAM to‘garaklari
TA’LIM, TIBBIYOT VA IJTIMOIY XIZMATLAR SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA SUN’IY INTELLEKTNI QO‘LLASHNING DOLZARB MASALALARI
Mazkur maqolada ta’lim, tibbiyot va ijtimoiy xizmatlar tizimlarida sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarini qo‘llashning dolzarb masalalari tahlil qilingan. SI vositalarining ushbu sohalarda samaradorlikni oshirish, xizmatlar sifatini yaxshilash va resurslardan tejamkor foydalanishdagi o‘rni yoritilgan. Ta’limda adaptiv o‘qitish tizimlari, tibbiyotda SI asosida diagnostika, ijtimoiy xizmatlarda jarayonlarni avtomatlashtirish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, SI joriy etish bilan bog‘liq kadrlar, infratuzilma, huquqiy va axloqiy masalalar tahlil qilingan. O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlar asosida SI texnologiyalarini rivojlantirish istiqbollari baholangan.
sun’iy intellekt, ta’lim, tibbiyot, ijtimoiy xizmatlar, raqamli transformatsiya, adaptiv o‘qitish, tibbiy diagnostika, ijtimoiy himoya, kadrlar tayyorlash, sun’iy intellekt strategiyasi
SHUKUR XOLMIRZAYEV ASARLARIDA ONA-TABIATNING POETIK MANZARASI
Mazkur maqolada Shukur Xolmirzayev asarlarida ona-tabiatning poetik talqini keng qamrovda tahlil qilinadi. Adib prozasida tabiat tasviri oddiy fon yoki dekorativ unsur sifatida emas, balki inson ruhiyati, ma’naviy holati va axloqiy tanlovlari bilan uzviy bog‘langan badiiy kategoriya sifatida namoyon bo‘lishi ochib beriladi. Tadqiqotda poetika, ekokritika hamda germenevtik yondashuv asosida tabiatning ramziy, estetik va falsafiy funksiyalari yoritiladi. Xolmirzayev ijodida ona-tabiat milliy tafakkur, qadriyat va insoniylik mezoni sifatida talqin etilishi ilmiy asoslanadi
ona-tabiat, poetik manzara, ekokritika, milliy mentalitet, ruhiy parallelizm, badiiy tafakkur, makon poetikasi
CHO‘LPONNING “KECHA VA KUNDUZ” ASARIDA AYOL OBRAZI
Ushbu maqola Cho‘lponning “Kecha va kunduz” asaridagi ayol obrazini lingvokulturologik va adabiyotshunoslik nuqtai nazaridan tahlil qiladi. Tadqiqotda asardagi ayol qahramonlarning psixologik holati, ichki dunyosi va jamiyatdagi o‘rni o‘rganiladi. Maqolada ayol obrazining milliy madaniyat, tarixiy an’ana va gender stereotiplari bilan qanday bog‘liqligi ko‘rsatilib, badiiy matndagi metaforik timsollar va nutq shakllari orqali uning shaxsiyati, hissiy kechinmalari va ijtimoiy pozitsiyasi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida Cho‘lpon adabiyotida ayol timsoli nafaqat romantik yoki passiv xarakter sifatida, balki shaxsiyati, dunyoqarashi va ijtimoiy mavqei bilan murakkab sub’ekt sifatida namoyon bo‘lishi aniqlanadi.
Ayol obrazining lingvokulturologik tahlili, Cho‘lpon adabiyoti, Kecha va kunduz, gender obrazlari, madaniy kodlar, psixologik tasvir, milliy identitet.
THE DEVELOPMENT OF LEXICAL-COMMUNICATIVE COMPETENCE OF NON-PHILOLOGICAL STUDENTS IN FOREIGN LANGUAGE ACQUISITION AS A PEDAGOGICAL ISSUE
The study is grounded in contemporary approaches to foreign language learning and vocabulary instruction. It draws upon the concept of communicative competence proposed by Dell Hymes (1972) and further developed by Lyle F. Bachman (1990), as well as the framework of communicative competence discussed by Michael Canale and Merrill Swain (1980). These theoretical perspectives form the foundation for examining effective communication and vocabulary development in foreign language education.The research was conducted using a combination of methodological approaches, including data analysis, theoretical review, the design of a teaching model, and experimental classroom implementation. The proposed model incorporates innovative instructional strategies such as experiential learning, collaborative communication among students, and the integration of game-based elements to facilitate language acquisition and enhance communicative skills.To evaluate the effectiveness of the model, an experimental study was carried out with university students who were not majoring in foreign languages. The findings indicate that the application of innovative teaching methods significantly improves students’ vocabulary acquisition, encourages more active communication among learners, and increases their motivation to study foreign languages.The results of the study provide practical insights into more effective approaches to foreign language instruction in higher education. Moreover, the proposed concepts can be applied in curriculum design, teacher training programs, and the development of instructional materials for language classes, thereby supporting educators in improving the quality of foreign language teaching at universities.
Lexical competence; Communicative competence; Foreign language acquisition; Non-philological students; Language pedagogy; Gamification; Vocabulary development; Higher education; Innovative teaching methods; Communicative language teaching.
PROBLEMS IN FORMING A PROFESSIONAL PEDAGOGICAL IMAGE AMONG STUDENTS OF PEDAGOGICAL HIGHER EDUCATION
This article examines the importance of the pedagogical professional image in the education system. The professional image of a teacher is an important factor in shaping the general opinion of students, parents and society. The article discusses the formation of the professional image of a teacher, its role in the educational process, as well as the psychological approaches necessary to support this image. Aspects of the pedagogical image such as ethics, communication and professional competence, as well as the teacher's attitude towards himself and his passion for teaching, play an important role. This article provides the theoretical foundations necessary for the formation of a professional image for specialists working in the field of pedagogy.
pedagogical and professional image, professional competence, ethics, personal qualities, psychological approach, educational process, teacher's responsibility, upbringing, society, image formation, professional development.
OLIY TA’LIMDA PROFESSOR-O‘QITUVCHILAR DARS FAOLIYATINI BAHOLASHDA TALABALAR FIKRLARI ASOSIDA SIFAT KO‘RSATKICHLARINI ANIQLASH VA TAKOMILLASHTIRISH
Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida professor-o‘qituvchilarning dars mashg‘ulotlaridagi faoliyatini baholashda talabalar fikrlarining ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot jarayonida talabalar fikrlariga asoslangan sifat ko‘rsatkichlari aniqlanib, ularni takomillashtirish mexanizmlari ishlab chiqilgan. Empirik tadqiqot natijalari asosida professor-o‘qituvchilar dars faoliyatini baholashda talabalar fikrlarini tizimli ravishda qo‘llash ta’lim sifati oshishiga hamda talabalarning professor-o’qituvchilar tomonidan berilayotgan darslar sifatiga qoniqish darajasini ortishi isbotlangan.
oliy ta’lim, professor-o‘qituvchi, dars faoliyati, talabalar fikri, sifat ko‘rsatkichlari, baholash texnologiyasi.
ARTIFICIAL INTELLECT OPPORTUNITIES INFORMATION COMMUNICATION TECHNOLOGIES TO THE INFRASTRUCTURE ADD
This in the article artificial intellect technologies into ICT infrastructure implementation to grow processes analysis to do aimed at then​​​ mechanical learning, intellectual automation and prophetic analysis of tools network activity optimization, data management, cybersecurity provision and to systems technician service show such as important to directions impact illuminating is given.
artificial intelligence , ICT Infrastructure , network optimization, intellectual automation , cybersecurity , predictive analysis , digital transformation.
BOTANICAL CLASSIFICATION AND MORPHOBIOLOGICAL CHARACTERISTICS OF KASHKARBEDA SPECIES IN THE CONDITIONS OF THE KHOREZM REGION
In this article, Morphological organoleptic differences of the main common species of Kashgarbida in the soil and climatic conditions of the Khorezm region. The following economically important species exist: white sweet clover (Melilotus albus L.), yellow sweet clover (Melilotus officinalis (L.) Pall.) and toothed sweet clover (Melilotus dentatus Pers.) on their organoleptic differences in energy, are presented.
medicinal plants, white marigold, yellow marigold and toothed marigold varieties, introduction, soil-climatic conditions, organoleptic differences of medicinal plant raw materials.
BUXORO AMIRLIGINING DIPLOMATIK YOZISHMALARI VA ULARNING TARIXSHUNOSLIKDA O‘RGANILISHI
Buxoro amirligining diplomatik yozishmalari (maktublar, oliy nomalar, elchilik hujjatlari) XVIII–XX asr boshlaridagi tashqi siyosatni o‘rganishda muhim manba hisoblanadi. Ushbu yozishmalar asosan Qo‘shbegi arxivida (hozirgi O‘zbekiston Milliy arxivi I-126 fondi) saqlanib, Rossiya imperiyasi, Xiva va Qo‘qon xonliklari, Afg‘oniston, Eron kabi davlatlar bilan aloqalarni yoritadi. Diplomatiya sohasida epistolografiya (xat va maktublarni o‘rganish) yo‘nalishi rivojlanib, ixlosnoma, fathnoma, tahniyatnoma, ma’ziratnoma kabi hujjat turlari tahlil qilinmoqda. Bu manbalar Buxoro devonxonasidagi ish yuritish tartibi, oliy maktublarni rasmiylashtirish qoidalari va elchilik qabullari xususiyatlarini ochib beradi. XX asrning ikkinchi yarmidan boshlab O‘zbekiston va xorijiy olimlar (masalan, O. Klichev, A. Xolikulov tadqiqotlari) ushbu yozishmalarni manbashunoslik va tarixshunoslik nuqtai nazaridan o‘rganib, ularni siyosiy-iqtisodiy munosabatlarning asosiy dalili sifatida baholamoqda. Natijada, diplomatik yozishmalar Buxoro amirligining mustaqil tashqi siyosatining cheklangan sharoitdagi o‘ziga xos jihatlarini aniqlashga xizmat qilmoqda. Ushbu mavzuni keyingi tadqiqotlar arxiv fondlarini yanada chuqur tahlil qilish orqali boyitish mumkin.
Buxoro amirligi, diplomatik yozishmalar, epistolografiya, oliy nomalar, elchilik hujjatlari, Qo‘shbegi arxivi, O‘zbekiston Milliy arxivi I-126 fondi, tashqi siyosat, ixlosnoma, fathnoma, tahniyatnoma, ma’ziratnoma, devonxona, manbashunoslik, tarixshunoslik, siyosiy-iqtisodiy munosabatlar, XVIII–XX asrlar.
YUQORI SINF O‘QUVCHILARIDA O‘QUV MOTIVATSIYASINING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada o‘spirinlik davridagi o‘quvchilarning o‘quv faoliyatiga bo‘lgan munosabati, motivlar iyerarxiyasi va ularning kasb tanlash jarayoni bilan bog‘liqligi tahlil qilinadi. Shuningdek, yuqori sinf o‘quvchilarida ichki va tashqi motivatsiyaning shakllanishiga ta’sir etuvchi psixologik omillar yoritilgan.
Motivatsiya, o‘spirinlik davri, o‘quv motivi, kasbiy tanlov, o‘z-o‘zini anglash, kognitiv ehtiyoj, ijtimoiy motivlar.
PSYCHOLOGICAL FEATURES OF FORMATION OF VOLUNTARY ATTENTION IN ELEMENTARY STUDENTS
This article examines the characteristics of attention in primary school students, in particular, the mechanisms of formation of voluntary attention and the neuropsychological basis of this process. The article describes psychological factors that hinder the stabilization of attention and practical recommendations for their elimination using real-life examples.
Voluntary attention, neuropsychology, cognitive processes, speech regulation, school adaptation, willpower,
ГИПОКСИЯ КАК ОСНОВНОЙ МЕХАНИЗМ БИОХИМИЧЕСКИХ ИЗМЕНЕНИЙ ПРИ ИШЕМИЧЕСКОМ ПОВРЕЖДЕНИИ МИОКАРДА
Инфаркт миокарда представляет собой один из наиболее наглядных примеров острой и глубокой тканевой гипоксии, возникающей в результате критического снижения коронарного кровотока. Именно гипоксия является центральным механизмом всех последующих биохимических изменений, поскольку она моментально нарушает окислительное фосфорилирование - главный источник энергии сердца. Из-за невозможности поддерживать уровень АТФ сердце вынуждено переходить на менее эффективные пути метаболизма, что приводит к глубокой перестройке биохимических процессов, повреждению мембран и выходу внутриклеточных компонентов в кровь.
инфаркт миокарда, гипоксия, биохимический профиль, АЛТ, АСТ, ЛДГ.
ТЕОРЕТИКО-МЕТОДИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ НЕПРЕРЫВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ И МЕЖДУНАРОДНЫЙ ОПЫТ
В статье подробно рассматриваются теоретико-методические основы непрерывного образования, формирующие фундамент современной образовательной политики. Особое внимание уделяется анализу международного опыта внедрения концепции обучения на протяжении всей жизни, который охватывает практики таких развитых стран, как Финляндия, Сингапур, Южная Корея, а также реформы, осуществляемые в Узбекистане. На основе сравнительного исследования данных государств выявлены ключевые принципы эффективного функционирования системы непрерывного образования, включая индивидуализацию образовательных траекторий, цифровизацию учебного процесса, гибкость программ подготовки и тесную интеграцию образования с потребностями рынка труда. Показано, что успешные модели непрерывного образования опираются на методическую согласованность всех уровней — от дошкольного до профессионального — что обеспечивает преемственность, системность и целостность образовательного процесса. Установлено, что цифровые образовательные технологии, компетентностный подход, инновационные формы обучения и механизм государственной поддержки являются определяющими факторами устойчивого развития человеческого капитала. Отмечается, что непрерывное образование выступает не только как инструмент профессионального развития личности, но и как стратегический ресурс социально-экономического роста страны, способствующий формированию высококвалифицированной, конкурентоспособной и адаптивной рабочей силы. В этих условиях модернизация национальных образовательных систем, включая систему Узбекистана, требует внедрения международных стандартов, совершенствования методической базы и расширения доступа к современным цифровым ресурсам обучения.
непрерывное образование, международный опыт, методическая система, цифровизация, компетентностный подход, непрерывное обучение.
АМИНОКИСЛОТНЫЕ СИГНАТУРЫ ИНФАРКТА МИОКАРДА: МЕТАБОЛИЧЕКСКИЙ ОТВЕТ КАРДИОМИОЦИТОВ НА ИШЕМИЮ И НЕКРОЗ.
Инфаркт миокарда представляет собой острое повреждение сердечной мышцы, сопровождающееся выраженными метаболическими перестройками, затрагивающими в том числе обмен аминокислот. Эти соединения являются важными участниками клеточного метаболизма, обеспечивают пластические процессы, участвуют в энергетическом обмене, антиоксидантной защите и поддержании структурной целостности тканей. Развитие ишемии и гибели кардиомиоцитов приводит к глубокому сдвигу в составе аминокислот как в кровяном русле, так и в миокарде.
инфаркт миокарда, аминокислотный профиль, разветвлённые аминокислоты (BCAA), метаболический стресс, некроз.
XX АСРДА ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШ МЕХАНИЗМЛАРИНИНГ МУҲИМ БОСҚИЧЛАРИ
Ушбу мақолада ХХ асрда инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш механизмларининг шаклланиши ва ривожланиш босқичлари таҳлил қилинади. Асосий эътибор икки жаҳон уруши оқибатларидан кейин инсон ҳуқуқларини халқаро даражада ҳимоя қилиш заруратининг кучайишига қаратилган. Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг ташкил этилиши, Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларациясининг қабул қилиниши, шунингдек, фуқаролик, сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ва маданий ҳуқуқларни тартибга солувчи халқаро шартномаларнинг аҳамияти очиб берилган. Шу билан бирга, минтақавий инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тизимлари ҳамда институционал ва мониторинг механизмларининг роли илмий жиҳатдан ёритилган.
Инсон ҳуқуқлари, ХХ аср, халқаро ҳуқуқ, БМТ, Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси, халқаро пактлар, минтақавий механизмлар, мониторинг тизими, инсон қадр-қиммати
METHODOLOGY FOR TRAINING FUTURE TEACHERS FOR THE RESOCIALIZATION OF DEVIANT YOUTH USING SUGGESTIVE METHODS
The article analyzes the methodology for preparing future teachers to socially rehabilitate youth with deviant behavior using suggestive methods.
suggestive methods, deviant youth, socialization, future teachers, pedagogical methodology
ХУДОЖЕСТВЕННАЯ КОНЦЕПЦИЯ ЛИЧНОСТИ В УСЛОВИЯХ СОЦИАЛЬНЫХ ТРАНСФОРМАЦИЙ В ТВОРЧЕСТВЕ МАКСИМА ГОРЬКОГО
Статья посвящена анализу художественной концепции личности в творчестве Максима Горького в контексте социальных трансформаций конца XIX - начала XX века. Рассматривается, каким образом общественные сдвиги эпохи - кризис традиционных ценностей, социальное расслоение, рост протестных настроений - находят отражение в системе образов писателя. Особое внимание уделяется эволюции горьковского героя: от «униженных и оскорблённых» к образу личности, стремящейся к духовной и социальной самоидентификации. На материале прозы и драматургии выявляются основные типы героев, воплощающих различные стратегии взаимодействия личности с изменяющейся социальной реальностью. Делается вывод о том, что художественная концепция личности у Горького формируется как ответ на вызовы эпохи и отражает поиски нового гуманистического идеала.
художественная концепция личности, социальные трансформации, Максим Горький, образ героя, социальный конфликт, гуманизм, кризис ценностей.
QORAQALPOG‘ISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSION NAZORAT QO‘MITASI TARIXIDAN
Ushbu maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasi Konstitutsion nazorat qo‘mitasining tashkil etilish tarixi, huquqiy asoslari va rivojlanish bosqichlari tahlil qilinadi. Konstitutsion nazorat institutining davlat hokimiyati tizimidagi o‘rni, Konstitutsiya ustuvorligini ta’minlashdagi ahamiyati hamda qonunchilik hujjatlarining Asosiy qonunga muvofiqligini nazorat qilishdagi faoliyati yoritiladi. Shuningdek, Konstitutsion nazorat qo‘mitasining huquqiy demokratik davlat qurish va inson huquq hamda erkinliklarini himoya qilishdagi roli ochib beriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Konstitutsiya, Konstitutsion nazorat qo‘mitasi, huquqiy davlat, qonun ustuvorligi, davlat hokimiyati, normativ-huquqiy hujjatlar, inson huquqlari.
“SHAHRIM JAMOLI-FAXRIM JALOLI” MAVZUSIDA KARTINA YARATISH TEXNOLOGIYASI VA METODIKASI
Ushbu maqola tasviriy san’at ta’limida “Shahrim jamoli-faxrim Jaloli” mavzusida kartina yaratish texnologiyasi va metodikasini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda talabalarga shahar timsolini rang, shakl va kompozitsion tartib orqali ifodalash ko‘nikmalari o‘rgatilib, ijodiy tafakkur, vizual idrok va estetik did rivojlantirilgan. Tadqiqot natijalari pedagogik metodikaning samaradorligini va shahar manzarasini badiiy talqin qilish imkoniyatini tasdiqlaydi.
tasviriy san’at ta’limi, kartina yaratish texnologiyasi, shahar manzarasi, kompozitsiya, rang va shakl uyg‘unligi, ijodiy tafakkur, pedagogik metodika